Home دریچه ماتریس تحلیلی SWOT – فرصت‌های تازه‌ای کشف کنید و تهدید‌ها را مدیریت کنید و از بین ببرید
ماتریس تحلیلی SWOT – فرصت‌های تازه‌ای کشف کنید و تهدید‌ها را مدیریت کنید و از بین ببرید
5

ماتریس تحلیلی SWOT – فرصت‌های تازه‌ای کشف کنید و تهدید‌ها را مدیریت کنید و از بین ببرید

268
5

تا این‌جا فهمیدیم که ماتریس تحلیلی SWOT تکنیک مفیدی است که با استفاده از آن می‌توانید نقاط قوت و نقاط ضعف خود را بهتر بشناسید، و از طرف دیگر، هم فرصت‌هایی را که پیش روی شما قرار دارند و هم تهدید‌هایی را که با آن‌ها مواجه خواهید شد، کشف کنید.

در مطلب قبل به شما نشان دادم چطور از این ابزار در فضای زندگی شخصی خود بهره بگیرید. ماتریس SWOT شخصی به شما کمک می‌کند مسیر زندگی حرفه‌ای خود را طوری توسعه دهید که از استعداد‌ها، توانایی‌ها و فرصت‌های خود بیشترین بهره را ببرید. در این مطلب به شما نشان می‌دهم همین ابزار تحلیلی وقتی در فضای کسب‌وکار مورد استفاده قرار می‌گیرد، به شما کمک می‌کند در بازاری که در آن مشغول کار هستید برای خود موقعیت مناسب و پایداری ایجاد کنید.

ماتریس تحلیلی SWOT در فضای کسب و کار

چیزی که ماتریس تحلیلی SWOT را تبدیل به ابزاری قدرتمند برای کسب‌وکار شما می‌کند این است که خیلی ساده به شما کمک می‌کند فرصت‌هایی را کشف کنید که در بهترین موقعیت برای استفاده از آن‌ها قرار دارید. با درک نقطه‌ضعف‌های کسب‌وکار خود نیز می‌توانید تهدید‌هایی را مدیریت کنید و از بین ببرید که در غیر این صورت قطعاً شما را غافلگیر خواهند کرد.

علاوه بر این‌ها، اگر با استفاده از چارچوب SWOT به خود و رقبای خود نگاهی بیندازید، می‌توانید شروع به تدوین استراتژی‌ای کنید که به شما کمک می‌کند خودتان را از رقبایتان متمایز کنید، تا بتوانید با موفقیت با رقبای خود در بازار به رقابت بپردازید.

چگونه در فضای کسب و کار از این ابزار استفاده کنیم؟

این ابزار که آن را به آلبرت همفری و دهه‌ی ۱۹۶۰ نسبت می‌دهند، امروزه نیز به همان اندازه‌ی دوران تولد خود مفید است. شما می‌توانید آن را به دو شیوه مورد استفاده قرار دهید: یکی این‌که به سادگی از آن برای جمع کردن اعضای شرکت و شکستن یخ جلسه‌ی تدوین استراتژی استفاده کنید، یا این‌که آن را به شکلی پیچیده‌تر و به عنوان ابزار اصلی تدوین استراتژی خود مورد استفاده قرار دهید.

[mk_divider style=”double_dot” divider_width=”full_width” custom_width=”10″ align=”center” thickness=”1″ margin_top=”20″ margin_bottom=”10″][mk_icon_box icon=”mk-icon-lightbulb-o” title=”راهنمایی” text_size=”16″ font_weight=”inherit” style=”simple_ultimate” icon_size=”small” rounded_circle=”true” icon_location=”left” circled=”false” icon_color=”#1b9fd6″ box_blur=”true” margin=”0″ icon_circle_border_color=”#1b9fd6″ icon_circle_color=”#1b9fd6″]

نقاط قوت و نقاط ضعف اغلب در داخل سازمان شما قرار می‌گیرند. این در حالی است که فرصت‌ها و تهدید‌ها را عموماً عوامل بیرونی تشکیل می‌دهند. به همین دلیل، تحلیل SWOT را گاهی تحلیل عوامل داخلی و عوامل خارجی، و ماتریس آن را ماتریس عوامل داخلی و خارجی نیز می‌نامند.

[/mk_icon_box][mk_divider style=”double_dot” divider_width=”full_width” custom_width=”10″ align=”center” thickness=”1″ margin_top=”10″ margin_bottom=”20″]

برای این‌که کارتان ساده‌تر شود، من کاربرگ SWOT مخصوص کسب‌وکار را برای شما آماده کرده‌ام که می‌توانید آن را به رایگان از این‌جا دریافت کنید، پرینت بگیرید و پاسخ سؤالات را روی آن یادداشت کنید. مثل ماتریس قبلی، با چند سؤال ساده شروع می‌کنیم، اما شما می‌توانید سؤالات خود را نیز به این فهرست اضافه کنید.

نقاط قوت

  • سازمان شما چه مزیت‌هایی دارد؟
  • چه کاری را بهتر از دیگران انجام می‌دهید؟
  • چه منابع منحصر به فرد و یا ارزان قیمتی در اختیار دارید که دیگران از آن بی‌بهره‌اند؟
  • اهالی بازار شما چه نقاط قوتی در شما می‌بینند؟
  • چه عواملی وجود دارند که به معنای «در دست گرفتن فروش» توسط شرکت شما هستند؟
  • پیشنهاد فروش منحصر به فرد (Unique Selling Proposition) سازمان شما چیست؟

نقاط قوت خود را هم از دیدگاه داخلی، و هم از دیدگاه مشتریان و اهالی بازار خود بررسی کنید.

اگر ماتریس SWOT شخصی را انجام داده باشید می‌دانید که اگر در شناسایی این نقاط قوت با دشواری روبرو هستید، می‌توانید فهرستی از ویژگی‌های سازمان خود تهیه کنید. در بین ویژگی‌هایی که روی کاغذ می‌آورید، نقاط مثبتی پیدا خواهید کرد که می‌توانید برای ماتریس خود از آن‌ها استفاده کنید.

وقتی به نقاط قوت خود نگاه می‌کنید، فراموش نکنید که آن‌ها را در مقایسه با رقبای خود بسنجید. برای مثال، اگر محصولات تمام رقبای شما از کیفیت بالایی برخوردار هستند، فرایند «تولید با کیفیت بالا» دیگر در بازاری که سازمان شما در آن فعالیت می‌کند نقطه‌ی قوتی محسوب نخواهد شد، بلکه یک ضرورت خواهد بود.

نقاط ضعف

  • چه چیزی هست که می‌توانید آن را بهبود ببخشید؟
  • از چه چیز‌هایی باید اجتناب کنید؟
  • اهالی بازار شما ممکن است چه نقطه‌ضعف‌هایی در شما ببینند؟
  • چه عواملی باعث کاهش فروش شما می‌شوند؟

باز تکرار می‌کنم، نقاط ضعف خود را هم مثل نقاط قوت، هم بر پایه‌ی عوامل داخلی و هم بر پایه‌ی عوامل خارجی بررسی کنید: آیا دیگران نقطه‌ضعفی می‌بینند که شما نمی‌بینید؟ آیا رقبای شما بهتر از شما کار می‌کنند؟

بهترین کار این است که در این نقطه با خودتان روراست باشید و هرچه زودتر با هر حقیقت تلخی روبرو شوید. به یاد داشته باشید که اگر از این ابزار برای تدوین استراتژی بهره می‌گیرید، دقت شما در پاسخگویی به این سؤالات کلید اصلی موفقیت در بهره‌گیری حداکثری از آن است.

فرصت‌ها

  • چه فرصت‌های خوبی در دسترس شما قرار دارند؟
  • چه روند‌های جالب توجهی وجود دارد که شما از وجود آن‌ها اطلاع دارید؟

موارد ذیل می‌توانند فرصت‌های خوبی برای شما فراهم کنند:

  • تغییر و تحولات فناوری‌ و بازار، چه در مقیاس کوچک و چه در مقیاس گسترده.
  • تغییر و تحول در سیاست‌های دولتیِ مرتبط با حوزه‌ی فعالیت شما.
  • تغییر و تحولات الگو‌های اجتماعی، تاریخچه‌ی جمعیتی، تغییر و تحولات سبک زندگی و از این دست تحولات.
  • رویداد‌های محلی.
[mk_divider style=”double_dot” divider_width=”full_width” custom_width=”10″ align=”center” thickness=”1″ margin_top=”20″ margin_bottom=”10″][mk_icon_box icon=”mk-icon-lightbulb-o” title=”راهنمایی” text_size=”16″ font_weight=”inherit” style=”simple_ultimate” icon_size=”small” rounded_circle=”true” icon_location=”left” circled=”false” icon_color=”#1b9fd6″ box_blur=”true” margin=”0″ icon_circle_border_color=”#1b9fd6″ icon_circle_color=”#1b9fd6″]

یک رویکرد مفید برای بررسی فرصت‌ها این است که به خانه‌ی نقاط قوت خود روی کاغذ نگاه کنید و از خود بپرسید این نقاط قوت چه فرصت‌هایی برای شما فراهم می‌آورند. یا این‌که، به نقطه‌ضعف‌های خود نگاهی بیندازید و از خود بپرسید با از بین بردن هرکدام از آن‌ها چه فرصت‌هایی می‌توانید برای خود پدید بیاورید.

[/mk_icon_box][mk_divider style=”double_dot” divider_width=”full_width” custom_width=”10″ align=”center” thickness=”1″ margin_top=”10″ margin_bottom=”20″]

تهدید‌ها

  • چه موانعی بر سر راه شما وجود دارد؟
  • رقبای شما چه‌کار می‌کنند؟
  • آیا استاندارد‌های کیفیت، ویژگی‌های شغل، محصولات یا خدمات شما در حال تغییر هستند؟
  • آیا تغییر و تحولات فناوری موقعیت شما را به خطر می‌اندازد؟
  • آیا «بدهی بد» دارید یا جریان نقدی شما دچار مشکل است؟ (بدهی بد – به انگلیسی: Bad debt – در حسابداری و امور مالی به بدهی‌هایی در حساب دریافتنی گفته می‌شود که دارای نرخ بهره‌ی بالایی بوده و محل هزینه کردن آن‌ها دارای ارزش افزوده نباشد، مانند بدهی به کارت‌های اعتباری)
  • آیا هیچ‌یک از نقاط ضعف شما می‌تواند برای کسب‌وکارتان تهدیدی جدی به شمار بیاید؟
[mk_divider style=”double_dot” divider_width=”full_width” custom_width=”10″ align=”center” thickness=”1″ margin_top=”20″ margin_bottom=”10″][mk_icon_box icon=”mk-icon-lightbulb-o” title=”راهنمایی” text_size=”16″ font_weight=”inherit” style=”simple_ultimate” icon_size=”small” rounded_circle=”true” icon_location=”left” circled=”false” icon_color=”#1b9fd6″ box_blur=”true” margin=”0″ icon_circle_border_color=”#1b9fd6″ icon_circle_color=”#1b9fd6″]

هنگام بررسی فرصت‌ها و تهدید‌ها، تحلیل PEST می‌تواند به شما کمک کند هیچ عامل خارجی، از جمله مقررات جدید دولتی یا تحولات فناورانه‌ی صنعت خود را از قلم نیندازید.

[/mk_icon_box][mk_divider style=”double_dot” divider_width=”full_width” custom_width=”10″ align=”center” thickness=”1″ margin_top=”10″ margin_bottom=”20″]

چند راهنمایی تکمیلی در باب تحلیل SWOT

اگر به عنوان یک ابزار جدی از ماتریس SWOT استفاده می‌کنید (به جای این‌که از آن برای «گرم کردن اولیه‌ی» جلسه‌ی تدوین استراتژی خود کمک بگیرید)، در به‌کارگیری آن کاملاً موشکافانه عمل کنید و نهایت دقت را به خرج دهید:

  • فقط گزاره‌های دقیق و قابل تأیید را بپذیرید (مثلاً ده دلار مزیت هزینه‌ای به ازای هر تن برای تأمین مواد خامِ x، به جای «ارزش مناسب در ازای پول»).
  • اضافات فهرست‌های بلندبالای عوامل را با بی‌رحمی تمام هرس و آن‌ها را اولویت‌بندی کنید، تا بتوانید وقت بیشتری به عوامل مهم‌تر اختصاص دهید.
  • اطمینان حاصل کنید که در مراحل نهایی فرایند تدوین استراتژی نیز به گزینه‌های به‌دست آمده به طور کامل پرداخته می‌شود.
  • آن را در سطح مناسب به‌کار بگیرید. مثلاً، ممکن است لازم باشد این ابزار را در سطح محصول یا خط تولید محصول به‌کار بگیرید، نه در سطح کل کارخانه، که ابهام زیادی به وجود خواهد آورد.
  • از این ابزار در کنار دیگر ابزار‌های استراتژی (مثل تحلیل USP و تحلیل Core Competence) استفاده کنید تا تصویری جامع از موقعیتی که با آن سر و کار دارید به‌دست بیاورید.
[mk_divider style=”double_dot” divider_width=”full_width” custom_width=”10″ align=”center” thickness=”1″ margin_top=”20″ margin_bottom=”10″][mk_icon_box icon=”mk-icon-exclamation” title=”توجه” text_size=”16″ font_weight=”inherit” style=”simple_ultimate” icon_size=”small” rounded_circle=”true” icon_location=”left” circled=”false” icon_color=”#feca08″ box_blur=”true” margin=”0″ icon_circle_border_color=”#feca08″ icon_circle_color=”#1b9fd6″]

می‌توانید از ماتریس TOWS نیز بهره بگیرید. این ابزار نیز تقریباً شبیه SWOT است، از این جهت که روی همان چهار عنصر نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصت­ها و تهدید‌ها تمرکز می‌کند. اما ماتریس TOWS می‌تواند جایگزین مفیدی برای SWOT باشد، چرا که روی محیط خارجی تأکید بیشتری دارد، در حالی‌که تمرکز SWOT روی محیط داخلی است.

[/mk_icon_box][mk_divider style=”double_dot” divider_width=”full_width” custom_width=”10″ align=”center” thickness=”1″ margin_top=”10″ margin_bottom=”20″]

نمونه

تحلیل SWOT یک کسب و کار نوپای کوچک می‌تواند چیزی شبیه این باشد:

نقاط قوت

  • ما می‌توانیم بسیار سریع واکنش نشان دهیم، چون هیچ کاغذبازی اضافه یا نیاز به هیچگونه تأیید مدیریتی نداریم.
  • می‌توانیم به مشتریان خود خدمات بسیار خوبی ارائه کنیم، چون مشغله‌ی کمی که در حال حاضر داریم باعث می‌شود بتوانیم وقت زیادی را وقف مشتریان خود کنیم.
  • مشاور اصلی ما اسم و رسم قابل توجهی در بازار دارد.
  • اگر ببینیم بازاریابی‌مان نتیجه‌بخش نیست می‌توانیم خیلی سریع مسیر خود را عوض کنیم.
  • هزینه‌های سربار پایینی داریم و به همین جهت می‌توانیم قیمت مناسبی به مشتریان خود ارائه کنیم.

نقاط ضعف

  • شرکت ما در بازار حضور کمرنگی دارد و هنوز شناخته شده نیست.
  • کارکنان کم‌تعدادی داریم که در بسیاری حوزه‌ها پایه‌ی مهارتی پایینی دارند.
  • حتی در برابر مرخصی استعلاجی کارکنان حیاتی خود و عدم همکاری آن‌ها نیز آسیب‌پذیر هستیم.
  • جریان نقدی ما در مراحل اولیه غیر قابل اعتماد خواهد بود.

فرصت‌ها

  • بخش کسب‌وکار ما در حال گسترش است که این فرصت‌های زیادی برای موفقیت پیش روی ما قرار می‌دهد.
  • دولت قصد دارد به کسب‌وکار‌های کوچک کمک و آن‌ها را تقویت کند.
  • رقبای ما ممکن است کمی در به‌کارگیری فناوری‌های جدید کٌند عمل کنند.

تهدید‌ها

  • پیشرفت فناوری ممکن است بازار را طوری متحول کند که ما نتوانیم خود را با آن وفق دهیم.
  • یک تغییر کوچک در تمرکز یک رقیب عمده می‌تواند کوچک‌ترین سهمی از بازار را نیز از ما بگیرد.

این شرکت کوچک در نتیجه‌ی تحلیل خود، شاید تصمیم بگیرد روی واکنش سریع و خدمات با قیمت مناسب به کسب‌وکار‌ها و شرکت‌های دولتی حرفه‌ای‌تر کار کند.

بازاریابی آن‌ها از طریق چند انتشارات برگزیده‌ی محلی خواهد بود تا با یک بودجه‌ی تبلیغاتی مشخص، بیشترین حضور ممکن در بازار حاصل شود. شرکت مذکور هر جا مقدور بود باید خودش را با تغییرات فناوری به روز نگه دارد.

نکات اصلی

تحلیل SWOT یک چارچوب ساده اما کارا برای تحلیل نقاط قوت و نقاط ضعف سازمان شما و فرصت‌ها و تهدید‌هایی است که با آن‌ها روبرو هستید. این تحلیل به شما کمک می‌کند روی نقاط قوت خود متمرکز شوید، تهدید‌ها را به حداقل برسانید، و از فرصت‌هایی که در دسترس شما قرار دارند بیشترین بهره‌ی ممکن را ببرید. به یاد داشته باشید، SWOT تنها یک ابزار تحلیلی مفید است و این شما هستید که باید نهایت استفاده را از این ابزار تحلیلی ببرید.

همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردم، می‌توان برای شروع فرایند تدوین استراتژی، یا به شکلی پیچیده‌تر، به عنوان یک ابزار مهم استراتژی ماتریس تحلیلی SWOT کسب‌وکار را مورد استفاده قرار داد. شما می‌توانید برای کسب درک بهتری از رقبای خود نیز از تحلیل SWOT بهره بگیرید. این کار می‌تواند بینش لازم برای به‌دست آوردن یک موقعیت رقابتی منسجم و موفق را به شما بدهد. همین حالا کاربرگ آن را به رایگان از این‌جا دریافت کنید و طبق راهنمایی‌های بالا آن را به‌کار ببندید. فراموش نکنید که هنگام استفاده از این ابزار، باید واقع‌بین و دقیق باشید. آن را در سطح مناسب به‌کار بگیرید و هر جا لازم بود، آن را با دیگر ابزار‌های گزینه‌ساز تقویت کنید.

(268)

https://telegram.me/businesstrend
پیام ادیب پیام دانش‌آموخته‌ی کارشناسی مترجمی انگلیسی از دانشگاه علامه طباطبایی و فارغ‌التحصیل دوره‌ی MBA سازمان مدیریت صنعتی است. او به ترجمه علاقه‌ی وافر دارد و در کنار ترجمه، به تنظیم موسیقی می‌پردازد. ترجمه‌ی کتاب «راهنمای ایجاد تغییر» و آلبوم موسیقی «از این بهتر نمیشه» از کارهای رسمی پیام در زمینه‌ی ترجمه، و تنظیم موسیقی است. ترجمه، موسیقی، فناوری، طبیعت‌گردی، عکاسی، نقاشی و اینترنت‌گردی از جمله تفریحات مورد علاقه‌ی پیام هستند.

Comment(5)

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا جای خالی را پر کنید Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.